Güncel Anakartlar (Soket-775)

1.ANAKART

Fiberglasttan yapılmış, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran, bu parçalar arasında bakır yollar ile iletimi sağlayan, genellikle koyu yeşil bir levha şeklindeki elektronik devrelerdir. Anakart üzerinde işlemci, ram, ses kartı, ekran kartı, modem, Ethernet, TV kartı gibi kartların girebileceği yuvalar, klavye, sabit disk, flopy disk, seri – paralel port denetçileri ve bunların koordinasyonunu sağlayan chipset bulunur. Bu birimler arasında iletişimi sağlamak için anakart bir sinir sistemi gibi görev gören bir platformdur.

Şekil 1.1: Gigabyte DQ6 Anakart

Bir PC’nin hangi özelliklere sahip olabileceği; maximum ram, işlemci türü, birimlerinin maximum hız seviyesi, yeni teknolojiyi ne kadar desteklediği belirler. Yani anakart alımında asıl dikkat edilmesi gereken kıstaslar, bilgisayarın hangi amaçla ve niçin kullanılacağı, yakın gelecek olan anakart ailesinin özelliklerini desteklediğidir. Ayrıca ne kadar fazla teknolojiye destek verdiği, bios özellikleri ve satın alınan yazılımlar da önemlidir.

1.1. Chipset (Yonga seti)

Anakart üzerindeki işlemci, sistem veri yolları, önbellek, çevre birimleri gibi birimleri arasında veri akışını denetleyen, yani bilgisayarın beyin görevini gören ve pc’nin hızını önemli bir şekilde etkileyen entegre devresidir. Kısaca işlem denetleyicisi diyebiliriz. Chipset işlemleri denetleyebilmek için DMA kontrolcüsü ile Bus kontrolcüsünü kullanır.

Şekil 1.2: X38 Kuzey Köprüsü ve ICH9 Güney Köprüsü Chipsetleri

Eski teknolojide bir anakart üzerinde birden fazla chipset bulunurken günümüzde tümü bir chipset içerisinde toplanmıştır. Bunun başlıca nedenleri maliyet, basit tasarım ve uyumluluk sorununu gidermek içindir. Bilgisayarın herhangidir biriminde meydana gelen yeniliği (örn; geliştirilmiş sistem veri yolunu) işlemciye aktaracak olan chipsetler olduğundan dolayı, diğer birimlerle paralel olarak gelişir. Günümüzde en yaygın chipset üretici firmaları Intel, Silicon Integrated System (SIS), Acer Labs Inc. (ALI), VIA’dır.

1.2. İşlemci

Bilgisayar içindeki tüm aritmetiksel ve mantıksal işlemlerinin yapıldığı ve tüm işlemlerin kontrol edildiği bölümdür. Bilgisayarın asıl yükünü çeken beyin olarak düşünülebilir. Bilgisayarın hızını etkileyen en önemli parçadır. İşlemci hızı Mhz (Mega herz) olarak ölçülür. 1 Mhz= 1.000.000 İşlem/Saniye’dir. Yani 1 Mhz hızındaki bir işlemci saniyede 1 milyon işlem yapar.

1.3. İletişim Yolları

Bilgisayarın bileşenleri arasında (işlemci, önbellek, bellek, genişleme kartları, depolama aygıtları vs.) verileri iletmek için kullanılan devrelere denir. İletişim yolları adres yolu, veri yolu, sistem (kontrol) yolu olarak üçe ayrılır.

Adres yolu verinin nereye gideceği bilgisini taşır. Bellekteki bir yerin veya veri transferinde görev alan giriş çıkış portunun adresini iletmekte kullanılır. Rom ve ram bellekte saklanan her komut ve her bilginin 16 bitten oluşan bir adresi vardır. Programın çalışması sırasında verilen bir yerin içeriği gerekli olduğunda mikroişlemci o yerin adresini adres yoluna koyar. Adres yolu verinin saklanmakta olduğu yere ulaşmakta kullanılan adresi iletmekte kullanılır. Ulaşılan verinin içeriği daha sonra veri yoluna konur. Ve bu verinin içeriği mikroişlemciye okunur. Adres yollarının çoğu 16 bitten oluşur. Her hat 0 ya da 1 den oluşan bir adres biti taşır. Bundan dolayı söz konusu 16 hattın 216 = 65536 değişik kombinasyonu söz konusudur. Bunun anlamı 16 adres hattı kullanılarak 65536 tane saklama yerine ve giriş/çıkış aygıtına ulaşabilmektir.

Veri yolu, verilerin bilgisayarın belirli bölümleri arasında dolaşmasını sağlar. Yani bir anlamda esas verinin taşındığı yoldur. Bu veri makinenin komutları ya da bellekteki işlenecek herhangi bir bilgi olabilir. Kontrol ve adres yollarından farklı olarak Veri yolu çift yönlüdür. Yani hem mikroişlemciye hem de mikroişlemciden dışarıya doğru olur.

Sistem yolu mikroişlemcinin zamanlama ve kontrol devrelerinde üretilen kontrol sinyallerini belleğe ve Giriş/Çıkış birimlerine taşır. İşlemin yazma mı, okuma mı olduğuna karar verir. Bilgisayarın her parçasına ulaşmasını sağlayan yoldur. Yolun büyüklüğü önemlidir. Çünkü bu büyüklük yolun aynı anda ne kadar veri taşıyabileceğini belirler. Örneğin 16 bitlik bir yol 16 bitlik veriyi, 32 bitlik yol ise 32 bitlik veriyi taşıyabilir. Her yolun MHz ile ölçülen bir saat hızı vardır. Örneğin sistem yolunun hızı ilk başlarda 33 MHZ idi. Gelişen teknoloji ile bu yolun hızı 800 MHZ üzerine çıkarılmıştır. Günümüzde bulunan veri yolları ISA, PCI, AGP, PCIe’dir [1].

1.4. Portlar ve Konnektörler

Ana kartın dış birimlerle bağlantı kurduğu özel yapılardır. Bağlantı kurulacak birim ile iletişim kurmaya uygun fiziksel yapıdadır. Portların bir kısmı kasanın içindedir ve bu portlara hard disk gibi kasa içine monte edilen birimler bağlanır. Bazı portlarda kasa yüzeyinde anakarta monteli şekilde bulunur. Bu portlara kasa dışından ulaşılır ve mikrofon gibi kasa dışında bulunması gereken cihazlar bağlanır.  Eski anakartlarda AT form faktörü kullanılırken bu portlar birer kablo aracılı ile anakart üzerindeki konektörlere bağlanırdı ama ATX form faktörü ile artık anakart ile bütünleşiktir. Yani anakartın bir kenarında bulunan bu portlar, tam kasanın arka kısmındaki boşluklara denk geliyor. Bu yüzden kasalar da anakart form faktörlerine uygun olarak üretiliyor. Bazı portların ana kartın yüzeninde olmasına rağmen istenirse bir uzatma kablosu ile kasa üzerinde ayrılmış özel bölümlere taşınabilir.Örneğin ek USB portları özel USB uzatma kabloları ile kasa yüzenine taşınabilir. Ayrıca anakart üzerinde bulunan konektörler aracılığıyla sabit disk, CD sürücü, CD yazıcı, disket sürücü, fan bağlantıları yapılabilir.

Seri portlar isimlerini verilerin porttan seri bir biçimde yani bir seferde tek bit olarak gönderilmesi gerçeğinden almaktadır. Bunun sebebi portun her yön için tek bir veri hattına sahip olmasıdır. Seri portlara COM portlar da denilmektedir. Çünkü harici aygıtlarla PC arasında biri iletişim aracı oluşturmaktadır. Seri portlara bağlanan en yaygın aygıtlar modemler, fareler, yazıcı ve çizici gibi seri yazdırma aygıtlarıdır. 25 ve 9 pin olmak üzere seri portların konektörleri 2 şekilde olur. 25 pinlik bir aygıtı 9 pinlik bir porta ya da 9 pinlik bir aygıtı 25 pinlik bir aygıta bağlamak gibi durumlarda kullanılabilecek adaptörler bulunmaktadır. Şekil 1.3. ile 9 pinlik seri portun yapısı verilmiştir.

Şekil 1.3: Seri Portun 9 Pinli Yapısı

1.pin : DCD (karşı cihaz hazır mı?)

2.pin : RXD (alınan veri)

3.pin : TXD ( gönderilen veri)

4.pin : DTR (veri terminali hazır sinyali)

5.pin : GND (mantıksal toprak)

6.pin : DSR (veri seti hazır sinyali)

7.pin : RTS (gönderme isteği sinyali)

8.pin : CTS (gönderileni bellekten sil)

9.pin : Zil kontrolü [2]

Byte’lar halinde bulunan verileri bitlere dönüştüren UART (Universal Asencronous Reciever Transmitter )vardır. Evrensel asenkron alıcı verici anlamındaki UART baytları seri porttan gönderilebilecek seri bitlere dönüştürür. UART ayrıca gelen bitlerin PC tarafından işlenebilmesi için bunları baytlara çevirir

Çoğu zaman paralel portlara LPT portu da denilmektedir. LPT Line PrinTer sözcüğünden alınmıştır. Ve bunun sebebi en çok yazıcıları bağlamak için kullanılması gerçeğine dayanmaktadır. Paralel portlar isimlerini verilerin porttan paralel bir biçimde, yani bir seferde bir bayt olarak iletilmesi gerçeğinden alırlar. Port sekiz adet veri hattı içerir ve baytın her biti bayttaki diğer bitlerle hemen hemen aynı anda farklı bir hattan iletilir. Paralel portlar LPT1, LPT2 gibi isimlendirilir. Paralel portlar tek yönlü idi. Yani veriler çevre birimlerine iletilirlerdi. Fakat ters yönde iletilmezlerdi. Çift yönlü paralel port 1987’de ortaya çıktmıştır  ve çevre birimlerinin PC ile ters yönde de iletişim kurmaları sağlanmıştır. Örneğin bir yazıcı PC’ye durumuyla ilgili (kağıt sıkışması, kağıdın bitmesi gibi) bilgi gönderebilmeye başlamıştır. Paralel portlar 25 pinlik bir dişli konnektör kullanırlar. Şekil 1.4’de 25 pinlik konektöre örnek örnek görmektesiniz.

Şekil 1.4: Paralel Portun 25 Pinlik Yapısı

Seri portlar verilerin iletilmesinde daha güvenli olmakla birlikte paralel porta nazaran yavaş kalmaktadır. Çünkü bilgiler tek tek gönderilmektedir. Paralel portlarda ise veriler byte byte gönderilmekteydi. PS/2 Fare Portu, Paralel Port,  LAN (RJ45) Port,  Ses Girişi,   Ses Çıkışı,  Mikrofon Girişi, USB Port, VGA Port,   Seri Port,   PS/2 Klavye Portu gibi birimlerin port çeşitleri vardır [3].

1.5. Ön Bellek

Ön bellek, işlemcinin hemen yanında bulunan ve ana belleğe oranla çok düşük kapasiteye  sahip olan bir yapıdır. L1 önbellek yüksek hızlı az miktarda veriyi içerir, işlemciyle birleşik ya da işlemciye çok yakın durumda bulunur.L2 önbellek anakart üzerinde işlemciye bitişik olarak bulunur.  8 MB’a kadar L2 önbellek günümüzde bulunabilmektedir. Anakarta bağlı olarak L2 cache upgrade edilebilir. Kapladığı alan ve maliyet açısında DRAMlere oranla daha pahalı olması nedeniyle az miktarda kullanılmaktadır.

Ön bellek kullanımında tüm programlar, bilgiler ve veriler için geçerli olan temel prensip “80/20” kuralıdır. %20 oranındaki hemen kullanılan veri ve işlem zamanının %80’ini kullanır. Bu %20’lik veri e-posta silmek ya da göndermek için şifre girme, sabit diske dosya kaydetme ya da klavyede hangi tuşları kullanmakta olduğunuz gibi bilgileri içermektedir. Bunun tersi olarak geri kalan %80’lik veri de işlem zamanının %20’sini kullanır. Ön bellek sayesinde, işlemci tekrar tekrar yaptığı işlemler için zaman kaybetmez.

2.ASUS P5E3 DELUXE WIFI AP ANAKART

Şekil 2.1: Asus P5E3 Deluxe Wifi Ap Anakart

2.1. Anakart Yapısı

Anakart siyah renkli PCB’ye  sahip ATX form faktör üzerine yerleştirmiş. 30.cm eni ve 24.4 cm eni bulunmaktadır.

AT form faktörü kullanılırken portlar birer kablo aracılı ile anakart üzerindeki konektörlere bağlanırdı; ama ATX form faktörü ile anakart ile bütünleşiktir. Yani anakartın bir kenarında bulunan bu portlar, tam kasanın arka kısmındaki boşluklara denk gelir. Bu yüzden kasalar da anakart form faktörlerine uygun olarak üretilir.

2.1.1. Blok Diagram

Şekil 2.2: Standart Blok Diyagram

Anakartın üzerindeki veri akışı, işlemcinin denetimi altında bus adı verilen elektronik yollar üzerinden gerçekleştirilir. İki tür bus vardır. Bunlardan çevre kartlarla iletişimi sağlayan I/O bus’ı işlemciye ulaşmak için, işlemci ram arasındaki veri aktarımını sağlayan system bus’ı kullanır. Anakart üzerinde yer alan köprü chipsetleri I/O bus’ı system bus’a bağlar. Kuzey köprüsü bu anakartta işlemciye 1600 MHz’e kadar ulaşabilen FSB ile bağlanır.

2.1.2. Anakart Bileşenleri

Anakart üzerinde bulunan birimler şekil 2.3.’de gösterilmektedir.

Şekil 2.3: Anakart Bileşenleri

Anakart bileşenler listesi aşağıda verilmiştir.

  1. PCIe x16 Slot ( x14 elektrik)
  2. JMicron JMB363 Chipset
  3. Asus Express Gate
  4. PCI Slot
  5. ADI Soundmax 1988B HD Audio Codec
  6. PCIe x16 Slot (x16 elektrik)
  7. Realtek RTL8011SOC PCI Gigabit Ethernet Chipset
  8. PCIe x1 Slot
  9. RALink RT
  10. Marvell 88E8056-NNC1 PCIe Gigabit Ethernet Chipset
  11. Power Fan
  12. Arka Panel
  13. 4 Pin CPU Power Konnektör
  14. Soket 775
  15. CPU Fan
  16. DDR3 DIMM
  17. Floppy Port
  18. 24 Pin ATX Power Soket
  19. Sata 3 Gbps Port
  20. IDE Port
  21. Ön Panel Pin Çıkışı
  22. Ami Bios Pili
  23. Agere IEEE 1394a Firewire Chipset
  24. USB 2.0 Pin Çıkışı
  25. Firewire Pin Çıkışı
  26. RS232 Seri Pin Çıkışı
  27. Ön Panel Ses Çıkışı

2.2. İşlemci

Bu anakart Intel Core2 Quad, Core2 Extreme, Core2 Duo, Pentium Extreme, Pentium D, Pentium 4 işlemcileri kullanabilinir. Ayrıca Intel’in 05B/05A/06 işlemcilerini de desteklemektedir. İşlemciler LGA775 (Land Grid Array) soket yapısını kullanılmaktadır.2004 yılının sonlarında çıkan bu soket tipinde işlemci üzerinde iğneler bulunmaz. Böylece bu iğnelerin kırılmasıyla ortaya çıkacak sorunlarda aşılmıştır. Bunun yerine düz bağlantılar tanımlanmıştır. İşlemciyle soket yuvası arasındaki teması güvenilir kılmak için kilitleme koluyla birlikte işlemcinin metal çerçevesine baskı uygulanır. Soğutucuyu sökmek istediğimizde, işlemcide beraberinde gelmez. Intel’in 45nm Multi-Core CPU’larınıda destekler.

Şekil 2.4: Soket LGA775

2.2.1. Enerji Tasarrufu Çözümleri

Enerji tasarrufu sağlamak adına Asus EPU (Energy Processing Unit) denilen bir entegre devre geliştirilmiştir. İşlemcinin üzerindeki yük miktarını ve kullandığı enerji miktarını gerçek zamanlı olarak yöneten bir sistemdir. Düşük yoğunluktaki işlemler için %7 enerji sağlayıp yüksek enerji gerektiren uygulamalarda ise yüke göre otomatik olarak enerjiyi sisteme verilir. AL Gear 3 ile birlikte çalışarak %58.6 ‘nın üzerinde enerji tasarrufu söz konusudur.

VRM (voltaj regülasyon modülleri yani) işlemciye giden voltajı sağlar. Diğer değişle bunlar MOSFET’dir. Faz sayısı arttıkça kullanılan güç mosfetlerinin sayısı da artar, böylece gereken iş daha çok mosfet arasında paylaştırılarak voltaj kontrolü yapılır. 3rd Generation 8 Phase Power Design I modüllerinde toplam gücü mosfetler arasında paylaştırılır ve ortaya çıkan ısı 6’a bölünüyor. Bu, daha esnek overclock imkanı demektir.

AI Nap ile kullanıcı geçici olarak uzakta iken minimum güçte sistem çalışmaya devam eder. Bilgisayar uyku modunda iken yüklenen dosyalar veya çalışan uygulamaların çalışması korunmaya devam edilir. Klavye veya mouse’ a tek bir tıklamayla bilgisayar birkaç saniyede uyku modundan çıkar.

AI Direct Link bilgisayarlar arasında hafifletilmiş hızlı veri bağlantısı ile büyük miktardaki verileri bile kolay ve etkili bir şekilde ağ kabloları ile aktarılmaktadır. Yaklaşık olarak %70 oranında zaman kazancı olmaktadır.

2.2.2. Soğutma Sistemleri

Anakart güç devreleri birincil ısı kaynağıdır ve ısı sistemin kararlı çalışmasını önler ve hayatını kısaltır. Patentli Power Stack Cool 2 teknolojisi ısıyı güç bileşenlerinden uzağa iletecek ana PCB’ye tuttrurulmuş bir mini PCB kullanır ve 10 dereceye kadar kazanç elde edilir.

Hiç bir şey yapmadan daha soğuk overclock yapma, daha sessiz işleme, daha yüksek kararlılık, ve daha uzun sistem ömrü ağlar.

Pasif soğutmanın hem prensibi, hem de uygulaması oldukça basittir. Isının oluştuğu alanı büyütür. Bunun için ısı kaynağına -mesela CPU- kendinden oldukça büyük, ısıyı iyi ileten ek bir parça takılır. Böylece ısı kaynağı, artık daha fazla hava ile temas edeceğinden, soğuması daha kolay olur. Asus, anakart üzerinde işlemciyi soğutmak için katı kapasitörlü pasif soğutucular kullanılmaktadır. Tamamı bakırdan yapılan bu soğutucular gürültü sorununa büyük ölçüde çözüm getirmektedir. Ancak tek başına tam çözüm getirmektedir. Ayrıca pasif soğutma sistemi anakart içerisinde fazla yer kaplamaktadır.

ASUS Q-Fan2 teknoloji CPU fan hızını sistem yüklemesine göre ayarlar. Sessiz, serin ve verimli bir işlem sunar.

2.3. Chipset

Intel’in başarılı chipseti P35’in ardından iddialı olan x38 2007 yılının 3. çeyreğinde anakartlar üzerinde kullanılmaya başlanılmıştır.

Intel X38/ICH9R Yonga setinin genel özellikleri:

  • Mevcut işlemcilerin yanı sıra tam 45nm desteği
  • DDR-3 bellek desteği
  • 3x PCIe 2.0
  • 2x PCIe X16 Crossfire desteği
  • ICH9R Güney köprüsü
  • Extreme Memory  teknolojisi
  • Extreme Tuning overclock teknolojisi
Şekil 2.5: MCH/ICH

2.3.1. DDR3 Bellek

X38 chipsetli anakart DDR2 ve DDR3 desteği verir. Asus ürettiği anakart üzerinde sadece DDR3’e izin vermektedir.4xDIMM ile toplam 8GB bellek kapasitesi vardır.

DDR3 yapı olarak DDR2’ye çok benzer. DDR2 belleklerde olduğu gibi 240 pini bulunan DDR3 bellek buna rağmen yapısı fiziksel olarak daha farklıdır. Toplam 72 ayağın 36 ayağı bir tarafta diğer 36 ayak ise diğer taraftadır. Yani eski DDR2 soketlerde DDR3 bellek kullanılmaz. Ön taşıyıcı tamponunun genişliği DDR3’te 8-bit iken, DDR2 ‘de 4 bit ve DDR’da ise 2 bittir. 1333 Mhz hızında hafıza modülleri desteklenmektedir. Çalışma hızı DIMM (Dual In-line Memory Module) teknolojisi ile 64 bit’e çıkarılmıştır. Çift bant gelişliğine sahiptir. Cas gecikme süresi 7 sn’yedir. 1.6 Gb/sn’ye kadar çıkan hız (x38 chipsetinin overclock esnekliğiyle 1.8 Gb/sn’ye çıkabilmektedir.)3D uygulamalarını ve Windows Vista işletim sistemi gereksinimlerini rahatlıkla karşılamaktadır.

Standart İsmi Hafıza saati Giriş Çıkış
Veriyou Hızı
Saniyedeki Data
Transferi
DDR3-800 100 MHz 400MHz 800 milyon
DDR3-1066 133 MHz 533 MHz 1066 milyon
DDR3-1333 166 MHz 667 MHz 1333 milyon
DDR3-1600 200 MHz 800 MHz 1600 milyon

Tablo 2.1: DDR3 Bellek

DDR3 günümüzün yeni çoklu çekirdekli sistemlerinin performansını da iyileştirmektedir. DDR3 sadece performansı iyileştirmekle kalmaz, DDR2’nin kullandığı 1.8V besleme gerilimine karşılık 1.5V’luk besleme gerilimi ile çalışmaktadır. Bu sebeple yaklaşık olarak batarya ömrü 20dk civarında daha uzundur. Bunun sebebi çift kapılı transistorlar kullanmasıdır. Isı yönetimini iyileştirmek için giden sinyal uçları boyunca sinyalin korunması hedeflenmiştir.

ECC (Error Correction Code) özelliği yani hata kontrolü ve buffered memory özelliği yoktur. Buffered memory özelliğiyle verilerin adresleri ram’in bir bölünme kaydedilir ve veri talebi olduğunda bu verini hafızada olup olmadığı bu bölümden bakılarak karar verilir. Bu sorgulamadan dolayı zaman kaybı yaşanmaktadır.

2.3.2. Sistem Yolu

P5E3 Deluxe Wifi Ap, X38/ICH9R sayesinde crossfire teknolojisi destekli 3 adet PCIe x16 (PCIe 2.0 mod, PCIe x4 veya X1), 2 adet PCIe x1 ve 2x PCI barındırabilmektedir.

PCI (Peripheral Component Interconnect) 1993’te Intel tarafindan gelistirilen bu veriyolu 64 bit’liktir, ama uyumluluk problemleri nedeniyle uygulamada genelde 32 bit’lik bir veri yolu olarak kullanılır. İşlemci ile senkron 33 veya 66 MHz saat hızlarında çalışır. 32 bit ve 33 MHz PCI veri yolunun kapasitesi 133 MB/sn’dir.

PCI-E 1.1’de hat başına hız 250 MB/s olarak verilirken,2007 yılında çıkan  PCI-E 2.0 bunu 500 MB/s düzeyine çıkarmaktadır. Böylece ekran kartları için kullanılan PCI-E x16 bağlantılarında PCIe-E1.1 toplam 4000 MB/s, PCI-E 2.0 ise 8000 MB/s vermektedir. Geriye uyumludur  [4]. Son olarak PCI-Exp 3.0 sürümü üzerinde çalışmalar bulunmaktadır. 2011 yılında piyasaya sürülecek olan PCI-Exp. 3.0, 2.0’a göre veri transferinde 2 kat daha hızlı olacaktır.

Şekil 2.6: AGP ve PCI Veriyolu Aktarım Hızları

X38, PCI Express 2.0 standardını destekleyen ilk yonga setidir. Her PCIe hattı başına aktarım hızı 250 MB/s yerine 500 MB/s olması sayesinde ekran kartları için değil, yeni arayüzü kullanan ağ denetleyicisi veya ses kartı gibi bileşenler için de geçerlidir [5].

PCI-SIG (PCI Özel İlgi Grubu)’nin sitesinde yer alan PCIe ile ilgili özellikler şöyle maddelendirilmiştir.

  • Dinamik bağlantı hızı yönetimi ile geliştiricilerin bağlantı şeridinin hızını ayarlamasına olanak verildi,
  • Bağlantı bant genişliği uyarıları ile işletim sisteminin ve aygıt sürücülerinin bağlantı hızı ve genişliğinden haberdar olmaları sağlandı,
  • İşlevsellik yapısının genişlemesi ile kontrol yazmaçlarının takılı aygıtları, slotları ve ara bağlantıları daha etkin kullanması sağlandı,
  • Erişim kontrol servisleri ile eşden eşe aktarımlarda ek kontroller sağlandı,
  • Güç sınırının tekrar tanımlanması ile slotlarda daha fazla güç tüketen aygıtların kullanılmasına imkan doğdu [6].

PCI Express Hareket Katmanı, Veri Linki Katmanı ve Fiziksel Katmanı içeren bir protokoldür. Fiziksel katman kendi içerisinde mantıksal alt katmana ve elektriksel alt katmana bölünür. Mantıksal alt katman da kendi içerisinde Fiziksel Kodlama Alt katmanına (PCS) ve bir Ortam Erişim Kontrolü Alt katmanına (MAC ) ayrılır.

Sınırlandırma olmaksızın bağlanabilirlik rahatlığı sunan entegre LAN/Firewire/USB 2.0, ve en üst seviye sabit disk performansı için ve ters yönlü uyumluluk için hem IDE hem SATA desteği sunmaktadır.

2.3.2.1. Crossfire Teknolojisi

Ati firmasının sunduğu crossfire sistemi iki adet PCIe x16 ekran kartının güçlerinin birleştirilmesi ve böylece tek kart ile elde edilemeyen performans düzeylerine çıkılmasıdır. Bu teknolojide sistemi hem Direct3D, hem OpenGL ile çalışan tüm oyun ve uygulamaları hızlandırmıştır. İki farkı özellikteki ekran kartları uyum içinde sorunsuzca çalışır. Ancak kartlardan biri örneğin 12 iş hattına sahip, diğeri 16 iş hattına sahipse her iki kart da 12 iş hattına sahip gibi çalışır. Eğer kullanılan kartlardan birisi 128MB, diğeri 256MB belleğe sahipse o zaman her iki kart da 128MB belleğe sahipmiş gibi davranır. Kartların farklı saat hızlarında olması herhangi bir sorun yaratmaz [7].

2.3.3. ICH9R Güney Köprüsü

Anakartınızda PCI ve IDE denetleyicilerinin bağlı oldukları çiptir. Bu denetleyicilere bağlı olan aygıtlar ile işlemci arasındaki iletişim “Aygıt – Güney Köprüsü – Kuzey Köprüsü – FSB veriyolu – İşlemci” yolu ile sağlanır.

2.3.3.1. Arka Panel
Şekil 2.7: Arka Panel Birimleri

Anakartın arka panelinde bulunan çıkışlar şöyledir:

  1. PS/2 klavye
  2. Optik S/PDIF çıkışı
  3. RJ45 PORT
  4. IEEE1394a
  5. AD1988B 8 kanal ses giriş/çıkış
  6. Wifi Ap anten jack 300 Mbps 802.11n
  7. USB 2.0/1.1
  8. Koaksiyel S/PDIF
  9. SATA
2.3.3.1.1.  S/PDIF Çıkışı

S/PDIF (Sony/Philips Digital InterFace)amacı tüm ses sistemlerini (digital) tek bir bağlantı ile bağlanmaktır.

2.3.3.1.2.  RJ45 Portu

RJ45 portu (Ethernet kartı portu) network bağlantısı için kullanılır. İçerisinde 8 tane kablo için kanallar bulunmaktadır. Kablo boyu 100 metreye kadar çıkabilir.

2.3.3.1.3.  IEEE 1394a

Anında takma/çıkarma, seri veri yolu, eş süreli aktarım, direk aktarım, kablo gücü, arka yüzey ve kablo ortamları, ölçeklenebilir performans gibi özelliklerine sahiptir. Dijital video kayıt cihazları, yüksek çözünürlüklü dijital kameralar, sabit disk sürücüleri, DVD-ROM sürücüleri, yazıcılar gibi elektronik aygıtlar ve dahili PC aygıtları için tasarlanmıştır. Ancak USB’lerin hızla yaygınlaşmaya başlamasıyla geçerliliğini yavaş yavaş kaybetmeye başlamıştır. Anakartın ortasında ve arka panelinde birer adet 4 pinlik Agere L-FW3227 1394a kontrolcüleri bulunmaktadır. 400 Mbps veri transferi destekler. Bunlar fireware olarak da bilinmektedir.

2.3.3.1.4. AD1988B 8 Kanal Ses Giriş/Çıkış

ADI1988B 8 kanal yüksek tanımlı ses kartı içerir. Gürültü filtresi, AL Audio 2, arka panelde coaxial/optic çıkışı ve jack sensing ile enumaretion multi streaming desteği bulunur.

Port 2 Kanal 4 Kanal 6 Kanal 8 Kanal
mavi line in line in line in line in
yeşil line out front speaker out front speaker out front speaker out
pembe mic in mic in mic in mic in
turuncu center/sunwoofer center/sunwoofer
siyah rear speaker out rear speaker out rear speaker out
gri Side Speaker Out

Tablo 2.2: Ses Kanalları

2.3.3.1.5. Wifi Ap Anten Jack 300 Mbps 802.11n

Wifi (Wireless Fidelity) dizüstü bilgisayarlar, PDA’lar ve diğer taşınabilir cihazların yakınlarındaki kablosuz erişim noktaları aracılığıyla yerel alan ağına bağlanabilmesini sağlar. İki adet anteni bulunmaktadır. Bağlantı, kablosuz erişim noktaları ve cihazın ortak desteklediği, IEEE 802.11 protokolüne bağlı olarak radyo frekansıyla gerçekleştirilir.

Avantajları ;

Lisans gerektirmeyen frekanslarda çalışır.

Ağ için kablolama gereksinimi yoktur, böylece kablo çekilemeyecek binalarda veya binalar arası bağlantılarda kolaylık sağlar.

Diğer kablosuz çözümlere göre çok daha ucuz ve kolay alınıp kurulabilir.

Birden çok kablosuz erişim noktaları kullanılan ağlarda kablosuz dolaşım ile kablosuz iletişim kesilmeden bir erişim noktalarında diğerine geçiş yapılabilir.

WEP, WPA ve benzeri kablosuz şifreleme yöntemleri veya IEEE 802.1x gibi yetkilendirme yöntemleriyle çeşitli güvenlik seçenekleri sunar.

Wifi Global bir standartlar kümesidir, Wifi yetenekli ürün dünyanın her yerinde aynı şekilde çalışır [8].

Wireless n (802.11n), daha önceki tüm kablosuz teknolojilerden daha üstün olan, müthiş performans ve mükemmel menzil sağlayan yeni kuşak bir kablosuz ağ standardıdır.

802.11n Wireless b ve g ağlarıyla da geriye doğru uyumludur ve Wireless g’den 6 kat daha hızlı çalışır. 300 Mbps (saniyede 300 Mbit) gibi bir teorik bant genişliği sunmaktadır. Linksys tarafından sunulan Wireless n beraberinde dört yeniliği de getirmektedir. Bunlar;

MIMO (Multi In Multi Out): Birden fazla kablosuz sinyali, performansı en üst düzeye çıkartmak için aynı anda yayın yapar ve sinyal alır. Hem istemci hem de erişim noktasında bulunmasa bile ortam koşullarının bant genişliğine etkisini azaltılmaktadır. Bu özellik hız getirmekten ziyade ağı kör noktalardan kurtarmaktadır.

Akıllı Antenler: En uzun menzil için güçlü, zayıf ve yansıyan sinyalleri bir veri akışında birleştirir.

Birden Fazla Uzaysal Akış: Aynı kanaldan aynı anda çok sayıda içerik akışı yapılabildiğinden her kanalın kapasitesi kat kat fazla olmaktadır.

Çift – Geniş Kanallar: Kapasiteyi ikiye katlamak için iki 20 MHz kanal kullanır

2.3.3.1.6. USB 2.0/1.1

USB (Evrensel seri yolu), bilgisayar ve telekomünikasyon endüstrisinde geliştirilmiş, iletişim standartlarında bir bağlantı şeklidir. Amacı, geleneksel seri ve paralel portların yerini almak ve işi evrenselleştirmektir. USB çevre birimleri ile bilgisayar arasında güçlü, bilgisayar çalışırken takıp çıkartabileceğiniz, gerçek “plug-and-play” arayüzü sağlar. Bunlar; klavye, fare, oyun çubuğu, telefon, tarayıcı, yazıcı, mikrofon, hoperlör, disket sürücü kamera, modem, CD-ROM sürücü vb. olabilir.

Kişisel bilgisayarlar için çevre birimi bağlantı arayüzü olan USB 1.1’in ikinci sürümü olan USB 2.0, multimedya ve depolama aygıtlarına yönelik geniş bir bant genişliğine sahiptir. “USB Hi-Speed” olarak da isimlendirilir. Teknolojinin geliştirilmesine katkıda bulunan firmalar Intel, Microsoft, Compaq, Hewlett-Packard, Lucent, Philips ve NEC’dir. Evrensel veri yolu olan USB 2.0’nin veri iletişim hızı 480 Mb/sn’dir.

Aşağıdaki tablo 2.3.’de veri yollarının teknolojilerinin isimleri, hangi tarihte kullanılmaya başlandığı ve hızları verilmiştir.

Tarih Teknoloji Hız
12/1995 FireWire 400 Mbps
4/1996 Ultra SCSI 20 MBps
9/1998 USB 1.1 12 Mbps
9/1998 Ultra160 SCSI 160 MBps
4/2000 USB 2.0 480 Mbps
6/2000 Ultra ATA/100 100 MBps
7/2000 Ultra ATA/133 133 MBps
4/2002 FireWire 800 800 Mbps

 Tablo 2.3: Veri Yolu Teknolojileri

2.3.3.1.7. SATA

Anakart üzerinde 6 adet SATA 3.0 Gb/s’lik portlar bulunmaktadır. Güney köprüsü ICH9R sayesinde LMB363 (JMB368) PATA ve SATA kontrolcüleriyle Matrix depolama teknolojisi RAID 0,1,5 ve 10 bulunur. Bir adet UltraDMA 133/100/66 2 PATA ve iki adet genişletilmiş SATA 3.0 Gb/s port bulunur.

SATA (Serial Advanced Technology Attachment) seri veri taşıma teknolojisidir. ATA (PATA) teknolojisine dayalı olarak geliştirilmiştir. Teorik limit hızı ilk olarak 1.5 Gb/s olarak belirtildi. Ardından SATA II biraz daha geliştirilmiş ve standartlar daha uyumlu olarak piyasaya sürüldü. SATA 2’nin teorik hızı 3.0 Gb/s’dir. Son olarak SATA 3 6.0 Gb/s ile çıkmıştır. SATA 3.0 Gb/s, SATA 1.5 Gb/s gibi 8B/10B kodlama kullanır ve fiili olarak 2.4 Gb/s veya 300 MB/s veri transfer oranı sağlar.Seri bağlantıda, paralel bağlantının aksine sinyal iletimi tek bir kanaldan yapılır.RAID (Redundant Array of Inexpensive Disks) dizesinde, iki veya daha fazla diski tek üniteye bağlayarak, disklerin tek başlarına yapamadığı şeyleri yapmanıza olanak sağlar. Uygulanan RAID konfigürasyonunu çeşidine göre, RAID dizesi ile daha fazla performans, daha fazla veri güvenliği veya her ikisini de elde edilebilinir. RAID’in esas amacı, bir dize içerisinde bulunan ana harddiskin çeşitli yöntemlerle yedeği alınarak, diğer harddisklerin bozuk olduğu zaman, sistemin çalışmama süresini en aza indirgemektir.

RAID 0 konfigürasyonunda, RAID kontrolcüsüne en az iki disk bağlayarak bir dizi oluşturulur. Disk dizisi kullanırken, aynı türden bağlanmış diskler üzerine veriler yazılırken ardışık bloklara bölünerek diskler üzerine dağıtılarak yazdırılır. Önemli derecede hız artışına rağmen harddisklerden sadece birine zarar geldiği takdirde tüm veriler kullanılamaz haldedir.

RAID 1 konfigürasyonunda, disklerin birisindeki bilgiler, diğerine eş zamanlı olarak kayıt edilir yani aynalanılır. Hızdan ziyade veri güvenliğinin önemli olduğu durumlarda kullanılır.

RAID 5 en az 3 diske ihtiyaç duyulur. Dizi içerisindeki tüm disklere hem veri hem de parite bilgileri dağıtılarak yazılır. Örneğin üç diskten ikisi RAID 0 mantığıyla çalışırken biride bu verilerin paritelerin tutarak veri akışı takip edilir.

RAID 10 ise RAID 0 yapısı içerisindeki her diskin bağımsız olarak farklı bir  RAID 1 işlemi ile aynasının tutulması işlemidir. RAID 1+0 olarak da bilinir.

External SATA arabiriminin çıkış amacı, bilgisayar dışına koyduğumuz harici diskler için sağlıklı ve hızlı bir bağlantı kurmaktır [9].

Ultra DMA bilgisayarın veriyi sabit diskten bilgisayarın veri yolları ile anabelleğe göndermede kullanılan bir protokoldür. Ultra DMA133/100/66 protokolü verileri çoğuşma modunda ve kullanılan protokole göre  133, 100, veya 66 MBps (Megabayt/saniye) hızında transfer eder. Ultra DMA’nın desteklediği çoğuşma modu verilerin normalinden daha hızlı gönderildiği bir veri gönderme kipidir.

Çoğuşma kipini gerçekleştiren birçok teknik bulunmaktadır. Veri yolunda, örneğin çoğuşma modu, bir aygıtın yolun kontrolünü  ele almasını ve diğer aygıtların bunu kesmemesini sağlayarak gerçekleştirilir [10].

2.3.4. Extreme Memory Teknolojisi

Extreme Memory teknolojisinin Nvidia’nin SLI bellek teknolojisiyle benzer çalışmaktadır. Overclock yaptıldığında bu teknoloji en uygun ram zamanlarınızı ve voltaj değerlerini hesaplayarak kendisi otomatik değiştirtmektedir ve bu teknoloji sadece DDR3 belleği desteklemektedir.

Masaüstü sistemler için X38 ve P35 çipsetlere ek olarak, yeni nesil Intel 3-serisi notebook Centrino platformu da Extreme Memory teknolojisini desteklemektedir. Intel bu teknolojiyi Kingston ve OCZ bellek yapımcılarıyla işbirliği içinde ortaya çıkarmıştır [11].

2.3.5. Extreme Tuning Overclock Teknolojisi

Overclock, bir bileşenin kendisi için belirlenmiş saat frekansının üzerinde (over – clock) çalıştırılması anlamına gelir. Elektronikte kullanılan her çipin belirlenmiş bir saat frekansı vardır ve temel birimi ise Hertz’dir (Hz).

Extreme tuning overclock teknolojisiyle overclock optimizasyonu yapabilir, örneğin istenilen sistem frekansı girildiğinde geri kalan kuzey köprüsü voltajı, FSB voltajı, işlemci voltajı gibi ayarları kendisi yapar. Sistem ile ilgili speed-fan ya da cpu-z gibi bütün bilgileri tek bir programda görülebilinmektedir. Böylece 3. parti bir programa ihtiyaç kalmaz. Bios seçeneklerine işletim sistemindeyken ulaşılabilir. Bu sayede overclock yapmak daha esnek bir hal kazanmıştır. Intel bu program için anakart üreticilerini arayüz dizaynında serbest bırakmıştır  [12].

Asus AI Booster programı Asus’un kendi ürünleri için ürettiği bir hız aşırtma (overclock) programıdır. Bilgisayarı kapatmadan işlemci frekanslarıyla oynayabilmenizi ve görsel arayüzü sayesinde sıcaklık ve voltaj değerlerini görebilmenizi sağlamaktadır. Yapılan ayarları kaydetmenizi ve istendiğinde geri yüklenmesine izin vermektedir.

AI Serisindeki bios’larda overclock için özel tasarımlar vardır:

  • Bios’tan overclock için JumperFreeTM Teknolojisi.
  • SFS (stepless frequency selection)  1MHz lik artışlarla FSB frekansını artırarak 200MHz’den 800 Mhz’e kadar kolay overclock.
  • Ayarlanabilir CPU frekans çarpanı sayesinde CPU çarpan kilit iptali (vCPU PLL)
  • Ayarlanabilir Memory (800 Mhz’den 3200Mhz) ve PCIe (1 Mhz’lik artışta 100Mhz’den 150 Mhz’e) voltajı [13]

vCORE işlemcinin çekirdeğinde transistorlara uygulanan kontrol akımının değeridir. Yarı iletkenlerde toplam geçen elektron sayısı (yapılan işlem sayısıyla doğru orantılıdır) ile bunların geçiş hızı ve devrenin fiziksel boyutu arasında bir oran vardır. Bu oranın bozulması strabilite sorunlarını beraberinde getirir. Kimi zaman elektronların geçiş hızını da artırmak gerekmektedir. Bu ise vCORE’un artışı ile sağlanır.

Ancak geçen elektronların yoğunluğu da sabit olacağından daha çok hareket olacak ve bu ısınma olarak yansıyacaktır. Asus’un bu anakartında ayarlanabilir CPU voltajı 0.00625V’dur.

vDIMM bellek voltajıdır. ramleri yüksek hızlara çıkarmak veya daha düşük zamanlamalar ile kullanabilmek için bir miktar artırılır. Asus 64 adım bellek adımı kullanır.

vChipset (N.B.) 33 adım chipset voltaj kontrolüdür.

vFSB Termination 15 adım referans voltaj kontrolüdür.

vCPU PLL (Phase Locked Loop) 64 adımda voltaj kontrolüni gerçekleştirir.

SFS (Stepless Frequency Selection) teknolojisi ile kullanıcılarına işlemci FSB’sini 1′er MHz’lik aralıklar ile arttırabilme imkanı sunar. Ayrıca işlemci voltajı da 0.0125V’lik aralıklar ile değiştirebiliyor.

1’er MHz artışta FSB 200MHz’ den 600MHz’ e, bellek artışı  533MHz’ten  1066MHz’e, PCIe frekansı ayarı 100MHz’ten  150MHz’e  ayarlanabilmektedir [14].

Asus’un diğer iki teknolojisinden biri olan Asus Crystal Sound mükemmel ses filtreleme fonksiyonları sunar. Ses Filtresi, kayıt esnasında, bilgisayar fanı gibi tekrarlayan sesleri ve rahatsız eden diğer arka plan seslerini elimine eder. P5B Deluxe Wifi Ap sürümü; diğer yönlerden gelen sesleri elimine ederek sadece alıcıdan gelen sesi kaydeden Superbeam Array Microfon ile birlikte, bu mekanizma sayesinde oldukça temiz kayıt yapılabilinir.

Q-Connector sayesinde tek bir modül üzerinden ön panel kablolarını kolay tek bir adımla bağlayabilir ve çıkarabilirsiniz.

2.4. Bios

Basic Input/Output System (Temel Giriş/Çıkış Sistemi) kelimelerinin baş harflerinin birleşmesinden meydana gelen bios, PC’nizin çalışması için gereken temel yapı olarak özetlenebilir.

16 Mb’lık Flash bellek üzerine yazılmış bir yazılım olan bios, ana kartınızın özelliklerini yönetebilmeniz/ kullanabilmeniz, diğer donanımlar arasında bir bağ kurması için görev yapar.

ACPI, anakart aygıtlarının özelliklerini yönetmek için işletim sistemi tarafından kullanılan donanım ve yazılım arabirimlerini tanımlar. İşlemci, işletim sistemi ve çevre bilimleri (yazıcı, tarayıcı kamera…v.s.) arasında güç yönetimini belirleyen bir yöntemdir. Bu arabirim minimum güç harcamayı sağlar. Böylece kullanılmayan araçlar ACPI sayesinde kapanır.ACPI, APM ve PnP’den iki temel özellik ile ayrılır. Birincisi bios tarafından sunulan destek kodu, saf assembly kodu yerine AML (ACPI Machine Language) ile yazılmıştır. İkincisi bios, güç yönetimi ve kaynak yönetimi için kuralları ve gecikmeleri belirlemez.

PnP özelliği ile yani tak ve çalıştır sayesinde harici olarak takılan birimleri kullanmak istediğimizde bilgisayara her defasında birimi tanıtma ve bilgisayarı kapatıp açma yükü ortadan kalkmıştır. Asusun Multi-language bios (çoklu dili uygulaması) ile bios ortamında daha rahat dolaşılması sağlanmaya çalışılmıştır.

Masaüstü yönetim arabirimi anlamına gelen DMI2.0 bilgisayarlardaki bileşenlerin yönetilmesi ve izlenmesi için meydana getirilen bir framework standardı olup bios sistem yöneticisi gibidir. WfM2.0 ise kablolu yönetim önceliğini belirler [15].

2.4.1. AMI Bios

Asus’un tercih etmiş olduğu AMI bios’un hata sinyallerinin anlamları şu şekildedir:

  • 1  Bip: Bellek tazeleme hatası
  • 2  Bip: Bellek parite devre hatası
  • 3  Bip: 64″base” ram hatası
  • 4  Bip: Sistem saati hatası
  • 5  Bip: İşlemci hatası
  • 6  Bip: Klavye denetçisi hatası
  • 7  Bip: İşlemci veya ana kart hatası
  • 8  Bip: Görüntü kartı belleği hatası
  • 9  Bip: BIOS yongası hatası
  • 10 Bip: CMOS Hatası
  • 11 Bip: Önbellek hatası [16]

2.4.2. Asus EZ Flash 2

ASUS’un EZ Flash 2 teknolojisine entegre etmesiyle, kullanıcılara işletim sistemine girmeden açılışta , bios içerisinde USB bellek ile bios güncelleme olanağı sunar. Bu şekilde bios kolay bir şekilde güncellenir.

  • İlk önce USB belleğimizi anakarta bağlanır.
  • İlk olarak USB belleğine ASUS destek sitesinden indirilen güncel bir bios dosyasını kopyalanır.
  • Yeniden başlatılan bilgisayarın, yeniden açılmasının ardından [DEL] Tuşu ile bios’a girilir. Ardından TOOLS sekmesinden ASUS EZ Flash 2 seçeneğini seçip [ENTER] tuşuna basılır. EZ Flash 2 programını açılır.
  • Karşımıza uygulamanın çalışmasına yönelik bir doğrulama gelir ve bu onaylanır. Ardından uygulama çalışır.
  • ASUS EZ FLASH 2 açıldıktan sonra ana menü karşımıza gelir.

Buradaki
Flash Type: Bios çipinin türünü belirtir.
Current ROM: Şu anki Bios sürümü ile ilgili özellik tablosudur.
Update ROM: Güncellemek istenen Bios sürümü ile ilgili özellik tablosudur.
Programda [TAB] [ENTER] [ B ] [ESC] [UP/DOWN/HOME/END] tuşları kullanılır.

  • Güncellemeye başlamak için TAB Tuşu ile güncelleme yapılır BIOS dosyasını seçip [ENTER] tuşuna basılır.
  • BIOS dosyasını yazmak için doğrulama istenir, YES seçeneğini seçip buradan [ENTER] tuşu ile geçilir.
  • BIOS dosyası yazılıyor.
  • Yazılan BIOS dosyası doğrulanır ve bilgisayar yeniden başlar.
  • Bios güncellemesi yapmadan önce bilgisayarınıza zarar gelmemesi için, BIOS ayarlarını sıfırladıktan sonra bios güncelleme işlemine başlanmalıdır [17].

2.4.3. Asus Crashfree Bios 3

Anakartın bios kısmı anakartın güncelleştirilecek tek bölümüdür. Eğer bios’unuzun Boot Block’unda zarar oluşmamışsa kurtarma işlemi yapmak mümkün oluyor. Boot Block bilgisayarın açılabilmesi için bir takım algoritmalara sahip ve bios çipinde çok ufak bir yer kaplayan sistemdir. Dolayısı ile aslında bu bölümün güncellenmesi gerekmiyor. bios hasar görürse Boot Block ile sistem açılabiliyor. Bios güncellemesi yaparken işlemin yarıda kaldığını varsayalım.  BIOS’un Boot Block kısmına zarar gelmediği için tekrar yüklenebilir. Eğer bir sorun sonucu ekrana hiç görüntü gelmiyorsa bios entegresinin programlaması gerekir. Buda ancak teknik servis ortamında mümkündür.

ASUS Crashfree Bios 3 özelliğini kullanabilmek için , ekrana görüntü gelir ancak “Bad Bios Checksum” gibi bir ifade çıkar, Crashfree bios özelliği devreye girer ve USB flash diski kontrol eder. ASUS Crashfree Bios 3 sayesinde, bios ‘unuz bozulduğunda flash diskte kayıtlı olan bios dosyası ile yeniden yüklemenizi sağlar.  Kurtarma işlemi tamamlandığında sorunsuz bir bios sahibi olunur.

2.4.4. Asus MyLogo 3

Programının ara yüzü gelişmiştir. Resim eklemek istenirse bunun 256 renk ve 640*480 olmasına dikkat edilmesi gerekir yoksa fotoğrafta ve renginde bozulmalar meydana gelir. Açılışa resim eklemek çok kolaydır ve sadece 6 adımda yapabilirsiniz.

  • Program açılır açılmaz bios dosyasını seçmeniz için menü gelir. İlgili bios dosyasını seçip NEXT butonuna tıklanır.
  • Karşınıza hazırladığınız resmi seçmeniz için bir pencere daha gelir. Resminizi seçip NEXT butonuna tıklarız.
  • İlgili resmin ekran üzerinde nasıl görüneceği ön izleme olarak gösterilir. bios dosyanızın yanına *.bak uzantılı bir dosya oluşturulur. Next butonu ile bir sonraki adım işlemlerin tamamlanmasına geçilir.
  • OK butonuna tıklayıp programdan çıkılır.
  • İşlemleri tamamladıktan sonra ise Asus Update ile bios’u yazarız. Bunun için;
  • Asus Update programını çalıştırdıktan sonra, karşınıza çıkan pencereden Update bios from a file seçeneği seçilip next tuşuna basılır.
  • Açılan pencereden değişiklik yaptığınız bios dosyasını seçip, AÇ butonuna tıkladığınızda BIOS’u yazmak için FLASH butonuna tıklanır. Bios yazım işlemi bitince bilgisayarımızı yeniden başlattığımızda açılış logonuz karşımızda olur [18]

2.4.5. Express Gate

Şekil 2.8: Express Gate

Bios’u özel olup sistemi Linux kerneli ve Matchbox pencere yöneticisinden oluşmaktadır. yıklanmış bir Firefox türevi ve Skype mevcuttur. Sistem açıldığında, bios’da bulunan kod, anakart üzerindeki flashtan, kernelı ve matchbox’ı yükler. Yani LinuxBIOS ya da OpenBIOS’da olduğu gibi, kernel kodu bios üzerinde değildir. Asus P5E3 Deluxe Wifi kurulu işletim sisteminizi yüklemeden, SplashTop sayesinde 5 saniye içinde internette dolaşabilmenizi sağlar.

Bu sistemin oluşturulmasındaki can alıcı nokta bios’u modifiye ederek videoda görünen menüye bağlamaktır. Yani kullanıcıya Express Gate ile normal işletim sistemi arasında kolay ve hızlı seçim yaptıracak bir ortam yaratılmasıdır [19].

 


 

Hazırlayan

Seval KARANFİL

Bir Cevap Yazın